| |||||||
| Forum Kuralları | İletiler | Kayıt ol | Yardım | Üye Listesi | Ajanda | Arama | Bugünkü Mesajlar | Bütün Forumları okunmuş kabul et |
| |
![]() |
| | Konu Araçları | Stil |
| | #1 |
| Anatomi Gören Herkesin Unutmayacağı Bir Konunun Resmini Koyarak Başlamak İStedim Beynin Lobları kafa içindeki yerleşimi ... Anatomi Gören Herkesin Unutmayacağı Bir Konunun Resmini Koyarak Başlamak İStedim ![]() ![]() Beynin Lobları kafa içindeki yerleşimi
| |
| |
| Sponsored Links | |||
| Frmalev | Mumsema | Derya Gibi |
| | #2 |
| Administrator ![]() Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Gizliyara Adaları Yaş: 39
Mesaj: 8,751
Üye No: 4
Tecrübe Puanı: 133 Rep Puanı : 22544 Rep Derecesi ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | 4 Farklı Açıdan Beyin turkuaz: frontal lobe yeşil: parietal lobe mor: temporal lobe sarı: occipital lobe pembe: cerebellum and brainstem kırmızı: cingulate gyrus
|
| |
| | #3 |
| Administrator ![]() Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Gizliyara Adaları Yaş: 39
Mesaj: 8,751
Üye No: 4
Tecrübe Puanı: 133 Rep Puanı : 22544 Rep Derecesi ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Yukarıda listelenen her bir lob, beynin her iki yarımküresinde de bulunur Serebellum dışında bu lobların hepsi telensefalonun parçasıdır![]()
|
| |
| | #4 |
| Administrator ![]() Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Gizliyara Adaları Yaş: 39
Mesaj: 8,751
Üye No: 4
Tecrübe Puanı: 133 Rep Puanı : 22544 Rep Derecesi ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | İngilizce Beyin Lobları ![]() ![]() Parts of the Brain In order for what I am about to explain to make any sense I must first define and illustrate the locations of some parts of the brain The first is the cortex The cortex is the convoluted gray matter around the outside of the brain It contains the neurons where complex thoughts and ideas come from The lobes are the four parts of the cortex, but I will only explain three because the fourth, the occipital, is irrelevant to my subject The parietal lobe is located on the top of the brain At the very front of the parietal lobe is the sensory cortex This is where feelings from all over the body are made sense of The second part, the temporal lobe is located behind your temples An important feature of this lobe is the superior temporal gyrus which makes sense of what we hear Inside this lobe is another set of nerve cells that is called the basal ganglia This group of cells has a role in language, memory, and movement The last lobe is the frontal lobe The frontal lobe is located behind your forehead and above your eyes At the top of the frontal lobe is the supplementary motor cortex that plans out movements of the body (Kolb and Whishaw, 1998)![]()
|
| |
| | #5 |
| Administrator ![]() Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Gizliyara Adaları Yaş: 39
Mesaj: 8,751
Üye No: 4
Tecrübe Puanı: 133 Rep Puanı : 22544 Rep Derecesi ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | ![]() Merkezi Sinir Sistemi (MSS) CEREBRUM: His, irade, hafıza, düşünce, zeka gibi fonksiyonlardan sorumludur Altı tabakadan oluşmuştur ve her biri ayrı hücreden oluşmuştur Piramidal hücreler çok önemlidir İki hemisferden oluşur Her bir hemisferde frontal, parietal, occipital, temporal loblar bulunur Sağ el, sol hemisfer tarafından kontrol edilir Lisan ile ilgili özellikler sol hemisferde bulunur![]() Ak Madde: Miyelinden dolayı aksonlar beyaz görülür İki hemisfer corpus callosum denilen iri sinir lifi ile birleşir Akson demetine MSS’de tractus denir Beyin (Sapı) Kökü: Omuriligi beyine bağlar Kalp hızı ve kan basıncı gibi CV sistemin kontrolu, sindirim (GI)ve solunumun kontrolundan sorumludur Vücüdun tamamının dönmesi gibi stereotip hareketlerin kontrolu Dengenin kontrolu Göz hareketlerinin kontrolu Hayatî (vital) fonksiyonları kontrol eder Uyku ve uyanıklık halini düzenler Üç bölümden oluşur: (i) Orta beyin (mesencephalon); (ii) pons; (iii) medulla oblongata ![]() Orta beyin (mesencephalon): Beyin sapından cerebral hemisferlere sinir yollarını taşır İşitme ve görme refleks merkezleri buradadır![]() Pons: Orta beyinin altında, medulla oblongata’nın anterior ucunda transvers sinir lifleri Köprüye benzer Medulla oblongata ile beyin hemisferlerini birleştirir Solunum kontroluna katkıda bulunur Apnöstik ve pnömotaksik merkez buradadır Yüzeysel lifler cerebellum’a bağlanır Motor ve sensorik (duysal) derin lifler medulla oblongata’dan pons üzerinden orta beyine gider![]() Medulla oblongata: Yaklaşık 3 cm, pons ve omurilik arasında traktlar omurilik ile beyin arasında komünikasyonu sağlar Vital merkezler: kan damarlarının otonomik inervasyonu için vazomotor merkez; kalbin otonomik sinir kontrolunu sağlayan kardiyak kontrol merkezi; pons ile birlikte solunumu kontrol eden solunum merkezi Omurilik ile beyin arası haberleşme alanıdır Kalp hızı, solunum ve diğer öksürük, yutma, kusma gibi refleksleri kontrol eder![]() Medulla spinalis (omurilik): Merkezi gri madde ile doludur H şeklinde iki dorsal boynuz var 2 Ventral boynuz var Çevresi ak madde (inen ve çıkan sinir traktları) ile çevrili Fonksiyonları: Gövde ve ekstremite kaslarını kontrol eden refleks merkezi olmak; Refleks merkezleri ile beyin arasında bağlantı sağlamak![]() Retiküler Formasyon: Tahrip edilirse kişi komaya girer; dış dünyadan habersiz hale gelir Biliçaltı bir çok koordine hareketlerin yapılmasında ve bütün sinir sisteminin ve vücudun uyanık tutulmasında görevli Beyin sapında yer alır Anestezik maddeler, uyku verici ilaçlar buradaki sinirlerin iletimini inhibe eder Nükleus ve sinir liflerinin medulla, pons, orta beyin, thalamus ve hipotalamus içindeki kompleks bir ağdır Buradan çıkan sinirler corteks cerebri’ye gider ve sensorik bilgileri taşır; idrak edilmeyen bir çok hareketin koordinasyonunu sağlar![]() Cerebellum: Beynin ikinci büyük yapısı Dış kısmı gri madde, içi ak madde taşır Cerebellumdan gelen lifler kırmızı çekirdekten geçip thalamus’a gider, sonra corteks cerebri motor alanlara ulaşır Diger lifler (tractus) cerebellumu, pons, medulla oblongata ve omurilik ile birleştirir Cerebellum, eklem, tendon ve kas reseptörlerindeki propioreseptörlerden gelen sinyalleri alır ve corteks cerebri motor alanları ile bazal nüklei’nin işbirliği ile haraketleri koordine eder Özellikle koşma, daktilo ile yazı yazma, piyano çalma, konuşma gibi hızlı kas aktivitelerinde hayati rol oynar Motor aktivitelerin sırasını belirler Motor öğrenme için gereklidir Hareket sırasında değişik eklemlerin koordinasyonunu, denge (vestibular organdan uyarılar alır) ve pozisyonu (postür) sağlar Ağıza çatal götürmek veya buruna el ile ellemek gibi ek-kol hareketlerinin doğru zamanlaması için de gereklidir Cebinize değerek anahtarları bulmak da cerebellumun başardığı işlerdendir Bütün işleri corteks cerebri kontrolu altında gerçekleştirir Özellikle purkinje, sepet ve granül hücreleri vardır Hem c Cerebri hem de thalamus ile bağlantılıdır Korteksin yarattığı hareketleri inhibe ya da stimüle edebilir![]() Bazal ganglia: Yardımcı motor sistemdir Corteks cerebri’ye giren ve çıkan sinyal yollarıdır Kuşlarda çok gelişöiştir Her bir cerebral hemisferdeki derin yerleşmiş dört gri madde kütlesidir Kaudat nükleus, lentiform nükleus, amigdala, claustrum![]() Limbik Sistem Hipotalamus, hippokampus ve amigdala gibi yapılardan oluşan beyinin korteks altındaki yapılarıdır Özellikle duygular ve motivasyonla ilgilidir Davranışın kontrolu Hayatta kalma içgüdüleri, dürtüler ve duyguların ifadesinde çok önemlidir Halet-i ruhiyenin dış davranışlara etkilerine aracılık eder Vücudun iç dengesini düzenler İç şartları sabit tutar: vücut sıcaklığı, vücut sıvılarının ozmolaritesi, yeme-içme dürtüleri; vücut ağırlığının kontrolu Bu bölgeye aynı zamanda “memeli beyni” de denilir çünkü ilk defa memeli hayvanlarda görülmüştür Amygdala: Her cerebral hemisferdeki dört bazal gangliyondan biridir Limbik sistemin parçasıdır Bademe benzeyen gri madde gövdesi olduğundan bu ismi almıştır Zedelenirse hayvan yenebilir ve yenemez şeyleri ayırt edemez![]() Forniks: Corpus callosumun altında yerleşik, sinir lifleri grubudur Hippokampusun beynin diğer bölgeleri ile entegrasyınunu sağlar Limbik sistem içindeki bilgileri ileten sinir lifleri yoludur![]() Corpus callosum: Sağ ve sol hemisferleri birleştirir Limbik sistemin parçası değildir ancak onun tam üzerinde yerleşiktir Kalın bir sinir lifleri demetidir![]() Thalamus Diencephalon’un en büyük alt bölümüdür Üçüncü ventrikülün sağ ve solunda yer almıştır Vücudun dışında neler olduğunu beynin bilmesini sağlar Koku hariç, cerebruma giden bütün sensorik (duyusal- göz ve kulak) bilgilerin geçiş (gidiş ve geliş) bölgesidir Uyanıklık halini ve uyarı olduğunda uykudan uyanışı düzenler Koroid pleksus: Serebrospinal sıvı (CSF) burada oluşur Epifiz (pineal bez) burada yerleşiktir Melatonin salar Üremenin endokrin kontrolunda görevlidir![]() Hipothalamus: Thalamus’un altında yerleşiktir Açlık ve susuzluk için nörül bölgeleri taşır Vücut sıcaklığı ve hipofizden hormon salgısını düzenler Ayrıca uykunun düzenlenmesi, uyanıklık, cinsel arzu ve performans; kızgınlık, korku, ağrı ve zevk gibi hisler buradan kontrol edilir Medulla oblongata ve limbik sistemle birlikte çalışır![]() Hippokampus: Beyinin her bir lateral boynuzunun tabanına uzanan gri maddeden oluşan (ventrikül yüzeyi tarafında ak madde) hafızanın oluşumu, depolanması ve işlenmesinden sorumlu limbik sistem kısmı ![]() Dr Mahmut SELVİ ve Prof Dr Figen ERKOÇGazi Eğitim Fakültesi
|
| |
| | #6 |
| Administrator ![]() Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Gizliyara Adaları Yaş: 39
Mesaj: 8,751
Üye No: 4
Tecrübe Puanı: 133 Rep Puanı : 22544 Rep Derecesi ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | Türkçe Açıklamalı Resimler ![]() ![]()
|
| |
| | #7 |
| Administrator ![]() Üyelik tarihi: Jul 2007 Nerden: Gizliyara Adaları Yaş: 39
Mesaj: 8,751
Üye No: 4
Tecrübe Puanı: 133 Rep Puanı : 22544 Rep Derecesi ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | İnsan Sinir Sisteminin Yapısı ve İşleyişi GİRİŞ: İnsan merkezi sinir sistemi, evrende bilinen en karmaşık biyolojik organizasyona sahiptir Milyarlarca sinir hücresi ve bunların aralarındaki trilyonlarca bağlantı, sinir sisteminin ana yapısını oluşturur Bunların yanında, sinir hücrelerinin on katı kadar sayıda da yardımcı hücreler (nöroglia) bulunur Bu akıl almaz düzeydeki karmaşık yapı, bu günkü bilgilerimiz ışığında, tüm canlılık olaylarını ve davranışları düzenleyen bir ara-birim olarak görev yapar![]() Sinir bilimleriyle uğraşan biri olarak, edindiğim her yeni bilginin beni garip bir hayret ve coşku içinde bırakması ve bilimin paylaşılarak büyüyeceğine olan inancımdan dolayı, konu ile yakından ilgili olmayanlar için, vücudumuzun yönetim merkezi konusundaki son bilgileri ve bunların muhtemel felsefi sonuçlarını elimden geldiğince aktarmaya çalışacağım Bilginin gereksizi diye bir şeyin varolmadığına inanan bir insanım ve anlamanın temelinin, “nasıl anladığımızı anlayabilmek” olduğunu düşünüyorum Bunu yapmak için de, işimiz ve uğraşımız ne olursa olsun, bizi ilgilendiren her türlü bilgiyi, yani elimizden geldiğince her şeyi öğrenmemiz gerekir diye düşünüyorum Özellikle de kendimizi![]() ![]() ![]() ![]() ![]() İlim, ilim bilmektir/ İlim kendin bilmektir/ Sen kendini bilmez isen,/ Bu nice okumaktır![]() ![]() ![]() (Yunus Emre) SİNİR SİSTEMİMİZ ![]() ![]() ![]() Sinir sistemini genel olarak, merkezi ve çevresel (periferik) sinir sistemi olarak iki kısma ayırmaktayız Çevresel sistem, vücudun her yanından alınan duyu (tat, dokunma, görme, işitme, vücudun pozisyonu, ağrı, ısı, titreşim vb) bilgilerini merkeze taşıyan ve merkezden çıkan emirleri kas veya salgı bezi gibi ilgili yerlere götüren sinir kablolarından oluşur Yani çevresel sinir sistemini (o kadar basit değilse de) bir veri taşıyıcısı olarak düşünebiliriz![]() MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN GENEL HATLARI Merkezi sinir sistemi, yani beyin ve omurilik, üç katlı bir zar yapısı ile çevrelenmiş durumdadır Bu zarlar dıştan içe doğru dura mater (sert zar), araknoid (örümceksi) zar ve pia mater (ince zar) olarak sıralanırlar Bu üç kılıf, kesintisiz bir biçimde tüm merkezi sinir sistemini sarar ve çevresel sinir sisteminde de hafif yapı ve işlev değişiklikleri ile devamlılık gösterir![]() ![]() Şekil 1 Beyni saran zar sistemleri ve kan beyin engeli![]() Araknoid zarın iç kısmı, ince uzantılarla ve adeta bir örümcek ağı yapısında bağlantılarla doludur Zara adını veren de zaten bu özelliktir Araknoid zar, bu uzantıları aracılığıyla pia mater'e bağlanarak, arada bir boşluk oluşmasına neden olur ki bu boşluk da "subarachnoid boşluk" adını alır (sub eki, "altında" anlamındadır) Bu boşluk ise, tabirin aksine boş değil, "beyin omurilik sıvısı" (BOS) denen bir sıvı ile doludur Bu sıvı, sinir sistemi dokusunun beslenmesi ve atıklarının atılmasında hayati öneme sahiptir Ayrıca, sinir sisteminin tamamını saran bu zar yapısı ve içindeki sıvı dolu bu bölmeler sayesinde, sinir sistemi bir bütün olarak sıvı içinde yüzer durumda bulunur ve böylece hem darbelere karşı emici bir tamponla korunmuş, hem de bu yumuşak ve nazik doku kendi ağırlığı dolayısıyla hasar görmesini engelleyecek bir yastık sistemiyle donatılmış durumdadır![]() Beyni besleyecek olan kan damarları beyin dokusuna girerken bir çeşit yapı değişikliğine uğrayarak, duvarlarından hiç bir maddenin kontrolsüz geçmesine izin vermeyecek özel bir yapı kazanırlar Bu yapı, sinir hücrelerinin yardımcıları olan glia (bkz aşağıda) hücreleri ile dış kısımdan da desteklenerek, "kan beyin engeli" dediğimiz özel bir yapının oluşmasını sağlarlar Bu sayede çok hassas bir organ olan sinir sistemi, kandaki zararlı ve istenmeyen maddelerin taarruzundan da korunmuş olur (Şekil 1) OMURİLİK: Merkezi sinir sistemi; kararların verildiği, etraftan gelen verilerin yorumlandığı, algılamanın ve diğer bütün zihni fonksiyonların yerine getirildiği bölgeleri içeren karmaşık bir işlevsel yapılar bütünüdür Merkezi sinir sisteminin en "basit" kısmı, omurilik dediğimiz ve sırtımızdaki omur kemikleri arasında aşağıya doğru uzanan tüp şeklindeki yapıdır Bu yapı, etraftan gelen bilgilerin merkezi sinir sistemine girdiği ve merkezden gelen emirlerin çevresel sisteme aktarıldığı yerdir Aynı zamanda, refleks dediğimiz, ani ve istemsiz hareketler de, bu organ tarafından kontrol edilir Omurilik temel olarak, orta kısmında ince ve boylu boyunca bir kanal; kanalın etrafında, eninde kesildiğinde kelebek gibi görünen bir gri madde; ve bunun etrafında ise beyaz madde kütlesinden oluşan, tüp şeklinde bir yapıdır Ortadaki kanal, beynin içinde bulunan, ventrikül (karıncık) adı verilen ve besleyici bir sıvı olan beyin omurilik sıvısı (BOS) ile dolu olan boşlukların, omurilik içindeki devamıdır ve aynı sıvıyla doludur Kanalın etrafında bulunan gri madde, esas olarak sinir hücrelerinin gövde kısımlarını içerir Buradaki sinir hücreleri, çevresel sinir sisteminden gelen ve merkezden dışarıya gönderilen verileri değerlendirilerek, nereye ve ne şekilde gönderileceklerini belirleyen karmaşık elektriksel devreler oluştururlar![]() Bu fonksiyonu anlamak için basit bir örnek verelim: Diyelim ki elimizde bir dondurma var ve bunu ağzımıza götürüp yemek istiyoruz Bunun için, kolumuzu ağzımıza doğru bükmemiz gerekiyor Biz bu kararı beynimizde verdikten hemen sonra, beynimizden, kolumuzu bükecek olan pazu kaslarına doğru bir kasılma sinyali gönderilir Fakat bu sinyal, kola gelmeden önce, omurilikteki sinir hücrelerine aktarılır Burada, yani omurilikte bulunan elektriksel devreler, bu sinyali alarak birkaç iş yaparlar Öncelikle, pazu kaslarına bir uyarı gönderirler Ama bu arada, kolun bükülebilmesi için, kolu açmaya, yani ağızdan uzaklaştırmaya yarayan arka kol kaslarının da gevşemesi gerekir İşte, omurilikteki devreler, pazu kaslarına “kasıl” emrini gönderirken, aynı zamanda, kolu açan kaslara kasılma emri veren omurilik hücrelerine de “dur” emri verirler Dolayısıyla kolumuz, ağzımıza doğru yaklaştırılmış olur Bu sırada, dondurmayı tam ağzımıza isabet ettirebilmemiz için, kaslardaki durum duyusu (proprioception) algılayıcı algaçlardan merkeze gönderilen uyarılar başta olmak üzere, bir çok ek işlev devreye girmelidir Bu karmaşık ağın tam olarak eksiksiz çalışabilmesi halinde, dondurma yeme işlemimizi normal bir biçimde tamamlayabiliriz Refleks dediğimiz ani hareketler de, yine omurilik içindeki benzer devreler aracılığıyla, şuursuz ve hızlı bir biçimde cereyan ederler Şuursuzdur çünkü, hareket kararı beyinden değil, omurilikten gelir; ve hızlıdır, çünkü, beyine gidip geri dönmeye oranla çok daha kısa bir yol izler Eğer bu mekanizma omurilikten değil de beyinden yönetilseydi, yanlışlıkla bir sobaya dokunduğumuz zaman, elimizi ancak belki de ciddi biçimde yandıktan sonra oradan çekebilecektik!BEYİN SAPI: Merkezi sinir sisteminin ikinci kısmı, beyin sapı olarak adlandırdığımız bölümdür Bu yapı, bir çok alt birimden oluşan ve omuriliğe göre daha karmaşık hücre bağlantıları içeren bir yerdir Anatomik olarak, omurilikle beyini birbirine bağlayan bir köprü gibidir Bu bölge, temel hayati fonksiyonların yürütülebilmesi için vazgeçilmez öneme sahiptir Nefes alıp verme, kanın damarlarda dolaşması, kalbin atım düzeni, uyku ve uyanıklık, dikkat ve bunun gibi bir çok önemli etkinlik, beyin sapı dediğimiz bu bölgeden kontrol edilir![]() ![]() Şekil 2 Merkezi sinir sisteminin ana bölümleri![]() ![]() Şekil 3 Merkezi sinir sisteminin diğer bazı bölümleri![]() ARA BEYİN: Beyin sapının üst kısmında, ara beyin denen bölge yer alır Ara beyin, bildiğimiz o kıvrıntılı beyin yarım kürelerinin iç kısmını dolduran bir çok farklı bölgenin oluşturduğu bir yapılar topluluğudur Bu bölgeler, öğrenme, hafıza, açlık-susuzluk, vücudun iç dengesinin korunması, vücuttaki hormon sistemlerinin kontrolü, heyecanlar, duygusal tepkiler, duygulara göre vücudun iç ortamının düzenlenmesi gibi çok önemli fonksiyonlar yürütürler Bu ara beyin bölgelerinin çoğu, az önce bahsettiğimiz, sıvı dolu beyin içi boşluklarının (ventriküllerin) etrafını sarmış vaziyette bulunur (Şekil 3'de gösterilen pons ve tegmentum'u da içine alan bölüm) LİMBİK SİSTEM "Kabuk altı" (subcortical), yani, birazdan bahsedeceğim beyin kabuğunun altında kalan yapılardan bazıları, ara beynin etrafında onu bir halka gibi saran, işlevsel bir birliktelik oluşturmuşlardır Bu yapıya, özel olarak Limbik sistem (latince: limbus= halka, sınır) adı verilir İşte bu limbik sistem içinde yer alan hippokampus, amigdala, forniks, mamillar cisim, septum, cingulat kabuk gibi yapılar, heyecansal ve temel zihni fonksiyonları yürütürler Örneğin sinirlenince kontrolümüzü kaybetmemize sebep olan yapılardan en önemlisi, burada bulunan amigdallerdir; veya, öğrendiğimiz herhangi bir şeyi hafızaya almamızı, buranın bir üyesi olan hippokampus sağlar (daha sonra ayrıntılı olarak bahsetmeye çalışacağım) Ara beyinde ayrıca, vücuda giden emirlerin düzenlenmesinin yapıldığı ara merkezler de bulunur![]() ![]() Şekil 4 Limbik sistemin beyin lobları içerisindeki yerleşiminin yansıtma şeması![]() BEYİN KABUĞU (Cortex): Merkezi sinir sisteminin en üst kontrol noktası ise, işte o beyin dediğimiz zaman aklımıza gelen kıvrıntılı yapıdır Bu yapının adı beyin kabuğudur (korteks) En üst kısımda bulunur ve orta beynin etrafını sarar İşlevlerinin henüz çok azını ortaya çıkarabildiğimiz bu bölge, genel olarak, "yüksek beyin işlevleri" dediğimiz işlevleri ve algılamayla-değerlendirmeyle ilişkili temel görevleri yürütür ![]() Şekil 5 Beyin loblarının genel sınırları![]() İşitme, görme, vücut duyuları gibi belirgin işlevlerin, beyin kabuğunun özel bölgeleri tarafından işlendiği uzun yıllardan beri bilinmektedir Örneğin gözden gelen görme sinyallerinin görüntüye dönüştürülmesi, artkafa lobundaki beyin kabuğu bölgesince yapılır Benzer şekilde işitme duyusu ile ilişkili bölgeler de şakak lobu üzerinde yerleşmiştir Motor alanlar, özellikle istemli hareketlerin başlatılması ve icra edilmesinde önemli iken, duyusal alanlar, tüm vücuttan gelen verilerin değerlendirildiği en üst merkezler olarak işlev görürler Ayrıca önemli kabuk alanlarına iki ünlü örnek olarak, konuşmanın planlanmasının ve "dizgi"sinin gerçekleştirildiği, ön beyin lobundaki Broca alanı ile, konuşmadaki anlamı kavrama işinde rol alan, şakak lobunun arka kısmındaki Wernicke alanlarını verebiliriz Bu bölgelerde meydana gelen hasarlar, ilgili işlevlerde kısmen veya tamamen kayıplara yol açar ![]() Şekil 6 Beyin kabuğunun temel alanları![]() Görme, işitme, motor alanlar gibi bir çok alan, işlevsel ve kısmen de yapısal olarak farklı bir çok alt alana ayrılırlar Bunların dışında kalan kabuk bölgelerinin bir çoğu ise "birleştirme" ya da "ilişkilendirme" alanları (associative areas) olarak bilinir Bu bölgeler, ayrık duyuların birleştirilmesi ve farklı duyulardan gelen girdilerin tek bir tecrübe halinde birleştirilmesi gibi işlerden sorumludurlar Bu işlev, halen sinirbilimlerinin en önemli gizemlerinden bir tanesidir ve gerçekleşme mekanizması henüz açıklığa kavuşturulamamıştır (Bağlantı Sorunu; Binding Problem)![]() Bu gün beyin kabuğundaki alanların sınıflandırılmasında Broadmann adlı araştırıcının işlevsel ve hücre mimarisini temel alarak yaptığı ayrıntılı sınıflandırma halen büyük oranda geçerliliğini korumaktadır Buna göre, beyin kabuğu alanları belli numaralarla belirlenmiştir Örneğin artkafa lobundaki birincil görme alanı, Broadmann'ın 17 alanına karşılık gelir![]() Beyin kabuğunda bulunan yapılar, beş duyumuzun bilinçli değerlendirilmelerinin yanı sıra, düşünme, plan yapma, alınan verilerin değerlendirilmesi, eski bilgilerle karşılaştırılması, kişilik özellikleri, ince el becerileri, mantık, matematik, sanat, soyut düşünce gibi, nasıl yapıldıklarına dair elimizde sadece “bilgi kırıntıları” olan işleri yapar En önemlisi ise, dünyayı anlamaya çalışırken kullandığımız en önemli aracımız da işte bu beyin kabuğudur Bütün bilişsel işlevlerimiz, sanat, bilim, estetik, ve diğer tüm insani özelliklerimiz, beyin kabuğunun işlevleri ile yakından ilişkilidir Bizim yaptığımız işin temeli ise, evrendeki en karmaşık yapı olan beyin kabuğunu, yine kendi beyin kabuklarımızı kullanarak anlamaya çalışmaktır Elbette ki, bunun mümkün olup olmadığı bile tartışma konusu yapılabilir Fakat biz bu kısmı felsefecilere bırakarak, elimizden gelen çabayı gösteriyoruz :-)) MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İNCE YAPISI Sinir sisteminin ana işini yürüten hücreler, nöron (=sinir hücresi) denen özel hücrelerdir Bu hücreler, istisnaları olmak üzere, bir gövde, ağaç gibi yan dallar (dendritler) ve bir de, bazen dallanabilen ve hücrenin “kararlarını” diğerlerine ileten, tek bir uzantı (akson)dan oluşurlar Nöronlar, görevleri ve bulundukları yerlere göre çok değişik şekil ve kimyasal içerik farkları gösterirler Hücrenin gövde kısmında bulunan çekirdek, hücrenin temel işlevlerini belirleyen ve DNA molekülü üzerinde kodlanmış halde bulunan genetik bilgiyi içerir DNA üzerindeki bilgi, hücrenin bulunduğu ortama, ortamdaki değişimlere ve hücrenin iç çevresine bağlı olarak deşifre edilerek, hücre içi olayların meydana gelmesini sağlar |