Frmacil

İSRÂ SURESİ



Kur'an-ı Kerîm'in onyedinci sûresi İlk ayetinde Peygamberimizin Miracından bahsedildiği için "gece yürütmek" anlamına gelen "İsra" adını almıştır Bu sureye "Subhân" ve "Benû İsrail" sûresi de denilmiştir Ayetlerinin sayısı, Kûfelilere göre 111, diğerlerine göre 110'dur 26, 32, 33 ve 57 ayetlerle 73-80 arası ayetler Medine'de, diğerleri Mekke'de inmiştir Kelime sayısı 1563, harf sayısı ise 6460'dır Ayet sonlarına ahenk veren fasılaları "elif" ve "râ" harfleridir

Hz Âîşe'den rivayet edildiğine göre Peygamber efendimiz İsrâ ve Zümer sûrelerini okumadıkça uyumazdı (Tirmizî, Deavât, 22)

Abdullah b Mes'ud da İsrâ, Kehf ve Meryem sureleri için: "Onlar ilk gelen surelerdendir ve onlar, benim ilk servetimdendir", demiştir (Buhârî, Tefsiru sureti Bem İsrâil, 17)

İsrâ suresinde üzerinde duruları hususlardan başlıcaları şunlardır:

Surenin ilk ayetinde Mi'rac mucizesinden bahsedilmekte, daha sonra da İsrailoğullarının durumundan söz edilmektedir

Kur'an-ı Kerîm, en doğru yola ileten bir rehberdir

Ahirete inanmayanlar için acı bir azap hazırlanmıştır

Kimse kimsenin günahını yüklenmez

Dünyayı isteyene dünya, ahireti isteyene ahiret verilir

Yüce Allah, sadece kendisine ibadet edilmesini ve ana-babaya iyiliği emretmektedir

Akrabaya ve yoksullara yardım edilmeli ancak malı gereksiz yere saçıp savurmamalıdır Cimrilikten de kaçınmalıdır

Çocukları öldürmek, zina etmek ve haksiz yere cana kıymak yasaktır

Yetim malı yenilmeyecek, ölçüde dürüst davranılacak, gizli şeyler araştırılmayacak ve kibirden sakınılacaktır

Allah birdir, O'ndan başka tanrı yoktur Yerde ve gökte olanlar O'nu tesbih etmektedirler

İlk defa yaratan Allah, yarattıklarım tekrar diriltecektir

Yüce Allah, Hz Âdem'e secde etmeleri için meleklere emir verdi Melekler secde ettiler, yalnız İblis diretti; bunun üzerine kovuldu O da, insanları, hakiki kullar müstesna, doğru yoldan saptıracağını bildirdi insan nankör bir varlıktır; sıkıntı anında Allah'ı hatırlar, sıkıntısı geçince de unutuverir

Yüce Allah, Âdem oğullarına pek çok ikramda bulunmuştur

Ruhun mahiyeti bilinmez, o, Allah'ın emrindendir

Kur'an Allah kelâmıdır O'nun benzerini meydana getirmek mümkün değildir

İnkârcılar, Hz Peygambere ve Kur'an'a inanmamak için mantık dışı bahane ve isteklerde bulunmuşlardır Gerçekte, hidâyete erdirecek olan yalnız yüce Allah'tır

Yüce Allah, Hz Musa'ya dokuz ayet (Mucize) vermiştir Hz Musa'yı sürüp atmak isteyen Fir'avn, yakınlarıyla birlikte boğulmuştur

Kur'an-ı Kerîm Hak olarak parça parça indirilmiş, Hz Peygamber de müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderilmiştir Kendilerine bilgi verilenler, Kur'an okuyunca Allah'ı tesbih ederek secdeye kapanırlar

En güzel isimler yüce Allah'ındır Sadece O'na hamdetmek ve O'nu yüceltmek gerekir

Sure, Allah'ı bütün noksan sıfatlardan tenzih (tesbih) ederek baslar; O'na hamdederek son bulur İlk ayet şöyledir: "Kulu Muhammed'i geceleyin delillerini göstermek için, Mescid-i Haram'dan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâ'ya götüren Allah, noksan sıfatlardan münezzehtir Şüphesiz 0, herşeyi işitir ve herşeyi görür" (1) Hz Peygamber'in bir gece Mekke'deki Mescid-i Haram'dan alınıp, Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'ya, oradan da yedi kat göklere, Sidretü'l Müntehâ'ya kadar yolculuk yapması, pek çok olağanüstü şeyler görmesi ve yatağı soğumadan geri dönmesi büyük bir olaydır Ayette "Kulu Muhammed'i götüren Allâh" denilerek, Hz Peygamber'in insan ve bir kul olduğuna dikkat çekiliyor Böylece O'nda bir ulûhiyyet gücü olmadığına, bu geziyi sonsuz kudret sahibi olan Allah'ın yardımıyla yaptığına işaret ediliyor Çünkü hristiyanlık alemi, Hz İsa'nın doğumu ve ölümü sırasında görülen olağanüstü haller yüzünden kullukla ilâhlığı birbirine karıştırmış ve itikat bozukluğuna düşmüştür

Surenin Mekke'de inen bölümünde iman, edep, ahlâk esasları ağırlıktadır Surede Allah'ın yüceliği, bütün noksan sıfatlardan münezzeh oluşu, O'nun sonsuz nimetlerine karşı hamd ve şükrün gereği defalarca tekrarlanır Bu arada Hz Nuh'un çok şükreden bir kul olduğu belirtilir ve Kur'an-ı Kerîm'in şu özelliğine dikkat çekilir:"Şüphesiz bu Kur'an, insanları en doğru yola götürür Salih amel isleyen müminlere büyük bir mükafat olduğunu, ahirete iman etmeyenlere de can yakıcı bir azap hazırladığımızı müjdeler" (9-10)

Mescid-i Aksâ dolayısıyla, bu bölgede yerleşen İsrailoğullarının aşırılıklarından söz edilir Birinci bozgunculuklarının cezasını, güçlü düşmanlarının onları yurtlarından çıkarmasıyla çektikleri, kendilerine güçlenmek için yeniden fırsat verildiği; yeryüzünde ikinci defa bozgunculuk çıkarırlarsa, yine üzerlerine salınacak düşmanla perişan edilecekleri hatırlatılır (4-7)

Surenin Medine'de inen ayetleri hüküm ağırlıklıdır Çünkü orada, bu hükümleri uygulayacak bir İslâm devleti oluşmuştur Aşağıdaki ayetler buna örnek verilebilir: "Akrabaya, düşkünlere, yolda kalan yolcuya haklarını ver" (26); "Sakın zinaya yaklaşmayın; Çünkü o rezilliktir, kötü bir yoldur Allah'ın öldürülmesini haram kıldığı bir cana, haklı bir sebep olmadıkça, kıymayın Biz haksız yere öldürülenin velisine bir yetki vermişizdir O da öldürmede sınırı aşmasın" (32, 33)

Sure şu ayetle son bulmaktadır: "Hamd, çocuk edinmeyen, mülkte ortağı bulunmayan âciz olmayıp bir yardımcı da edinmeyen Allah'a mahsustur, de O'nu layık olduğu şekilde yücelt " (111)

Hamdi DÖNDÜREN

Abdurrahman ÇETİN