Frmacil

**D.K.F.Q** · 07-08-2008

FÂNÎ

Varlığı sonlu, ölümlü olan Kur'an'a göre, "'tan başka her şey yok olacaktır" (el-Kasas, 28/88), "Yer üzerinde bulunan her şey fânîdir" (er-Rahman, 55/26)
Kelâm bilginlerine göre varlığının sonu olmamak (bekâ), 'ın sıfatıdır tarafından yaratılmış (hadîs) şeyler ezeli olmadıkları gibi ebedi de olamazlar Bu nedenle dışındaki varlıkların temel niteliği, sonluluk, ölümlülüktür Kâinat'ın fânı oluşu, aklen, onun yaratılmış, hâdis (sonradan olma) oluşunun tabii bir neticesidir Kâinat'ın bu durumu ayrıca 'ın varlığının da önemli bir kanıtıdır Hudûs delili denilen bu kanıta göre âlem hâdistir (sonradan meydana getirilmiştir); her hâdisin (sonradan meydana gelen varlığın) bir muhdisi (ihdâs edicisi, meydana getiricisi) vardır; âlemin muhdisi hâdis olmayan 'tır
Fenâ ve fânî olma kavramları tasavvuf düşünce ve hayatında önemli bir yer tutar İlk mutasavvıflar insanın fânı olmasını tasavvufun başlıca amacı olan ilâhı ahlâk ve vasıflarla donanmanın temel şartı saymışlardır Çeşitli biçimlerde izah edilen bu fânî olma, yok olma olayı kimilerine göre kulun nefsânî zevk ve isteklerinden fânî olmasını; kimilerine göre 'a muhalefetten, günâh işlemekten fânı olmayı dile getirir Fenâyı 'a saygı için diğer varlıklara saygı göstermekten fânı olmak; bütün beşerı sıfatlardan fânı olmak; bütün varlıklardan fânı olmak biçimlerinde tanımlayanlar da olmuştur
Fânı olma düşüncesi sonraki mutasavvıflar tarafından daha sistemli bir hâle getirildi Buna göre mutasavvıfın son amacı tevhîddir ve tevhîd ancak dışındaki varlıklardan (mâsivâ) geçmek anlamında fânî olmakla gerçekleşir Bu fenânın üç aşaması vardır: Birinci aşamada mutasavvıf dışındaki varlıkları istemekten geçerek 'ın irâdesinde fânî olur Bu aşamada mutasavvıfın biricik amacı 'tır ve yalnız 'ın irâde ettiğini taleb eder İkinci aşamada mutasavvıf dışındaki varlıkları görmekten fânî olur; yalnız 'ı görür Mutasavvıf üçüncü aşamada bütün varlıklardan fânî olur Gözünde 'ın varlığından başka varlık kalmaz Fenânın bu üç aşaması fenâ fi'l-kusûd, fenâ fi'ş-şuhûd, fenâ fi'l vücûd olarak adlandırılır Bu üç aşamanın her birinde ulaşılan tevhîd de, "lâ maksûde illâllah" ya da "lâ matlûbe illâllah", ve "lâ meşhûde illâllah" cümleleriyle dile getirilir (Ayrıca bk Fenâ fillâh)
Ahmet ÖZALP

07-08-2008	#1
Profil Bilgileri D.K.F.Q Özel Üye Üyelik tarihi: Dec 2007 Bulunduğu yer: FrmAcil.Com Mesajlar: 4.977 Üye No: 6683 Tecrübe Puanı: 63 Rep Puanı : 6555 Rep Derecesi Reklam www.dantel-orgu.com	FÂNÎ FÂNÎ Varlığı sonlu, ölümlü olan Kur'an'a göre, "'tan başka her şey yok olacaktır" (el-Kasas, 28/88), "Yer üzerinde bulunan her şey fânîdir" (er-Rahman, 55/26) Kelâm bilginlerine ... FÂNÎ Varlığı sonlu, ölümlü olan Kur'an'a göre, "'tan başka her şey yok olacaktır" (el-Kasas, 28/88), "Yer üzerinde bulunan her şey fânîdir" (er-Rahman, 55/26) Kelâm bilginlerine göre varlığının sonu olmamak (bekâ), 'ın sıfatıdır tarafından yaratılmış (hadîs) şeyler ezeli olmadıkları gibi ebedi de olamazlar Bu nedenle dışındaki varlıkların temel niteliği, sonluluk, ölümlülüktür Kâinat'ın fânı oluşu, aklen, onun yaratılmış, hâdis (sonradan olma) oluşunun tabii bir neticesidir Kâinat'ın bu durumu ayrıca 'ın varlığının da önemli bir kanıtıdır Hudûs delili denilen bu kanıta göre âlem hâdistir (sonradan meydana getirilmiştir); her hâdisin (sonradan meydana gelen varlığın) bir muhdisi (ihdâs edicisi, meydana getiricisi) vardır; âlemin muhdisi hâdis olmayan 'tır Fenâ ve fânî olma kavramları tasavvuf düşünce ve hayatında önemli bir yer tutar İlk mutasavvıflar insanın fânı olmasını tasavvufun başlıca amacı olan ilâhı ahlâk ve vasıflarla donanmanın temel şartı saymışlardır Çeşitli biçimlerde izah edilen bu fânî olma, yok olma olayı kimilerine göre kulun nefsânî zevk ve isteklerinden fânî olmasını; kimilerine göre 'a muhalefetten, günâh işlemekten fânı olmayı dile getirir Fenâyı 'a saygı için diğer varlıklara saygı göstermekten fânı olmak; bütün beşerı sıfatlardan fânı olmak; bütün varlıklardan fânı olmak biçimlerinde tanımlayanlar da olmuştur Fânı olma düşüncesi sonraki mutasavvıflar tarafından daha sistemli bir hâle getirildi Buna göre mutasavvıfın son amacı tevhîddir ve tevhîd ancak dışındaki varlıklardan (mâsivâ) geçmek anlamında fânî olmakla gerçekleşir Bu fenânın üç aşaması vardır: Birinci aşamada mutasavvıf dışındaki varlıkları istemekten geçerek 'ın irâdesinde fânî olur Bu aşamada mutasavvıfın biricik amacı 'tır ve yalnız 'ın irâde ettiğini taleb eder İkinci aşamada mutasavvıf dışındaki varlıkları görmekten fânî olur; yalnız 'ı görür Mutasavvıf üçüncü aşamada bütün varlıklardan fânî olur Gözünde 'ın varlığından başka varlık kalmaz Fenânın bu üç aşaması fenâ fi'l-kusûd, fenâ fi'ş-şuhûd, fenâ fi'l vücûd olarak adlandırılır Bu üç aşamanın her birinde ulaşılan tevhîd de, "lâ maksûde illâllah" ya da "lâ matlûbe illâllah", ve "lâ meşhûde illâllah" cümleleriyle dile getirilir (Ayrıca bk Fenâ fillâh) Ahmet ÖZALP

Sponsored Links
Google'a ekle	Yudumla	Mumsema	Derya Gibi	Oya

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Fani Dünya Pıtraklı Memleket	Uğur Baki	Makaleler-Denemeler	0	12-03-2008 18:05