Frmacil

**D.K.F.Q** · 07-08-2008

vGÜMRÜK VERGİSİ

Yurtdışından getirilen belli eşyadan sınırlarda alınan vergi Devletin gelir kaynaklarından birisi olan bu vergi, yerli malların yabancı ülke malları karşısında rekabetini sağlar
İslâm tarihinde ilk uygulamasını Hz Ömer devrinde gördüğümüz gümrük vergisi, İslâm ülkesine giren gayr-i müslim tüccardan alınan bir vergi idi Hz Ömer, başka ülkelere giden müslüman tacirlerin, malları üzerinden alım-satım vergisi ödediklerini Ebû Mûsa el-Eş'arî (v 42/663)'den öğrenmiş ve onun teklifi üzerine bu vergiyi koymuştur (İrfân Mahmud Rânâ, Hz Ömer döneminde Ekonomik Yapı, Terc Ahmet Kot, 113)
Kaynakların bildirdiğine göre bu vergi, dârü'l-harb * ile dârü'l-İslâm * arasında yapılan ticarette uygulanan ve yalnız ticarî eşyaya mahsus olan bir vergidir Vergilendirme ve vergi oranı konusunda aşağıdaki durumlar söz konusudur:
1 Yabancı bir ülkede ticaret yapan müslümandan o ülke yönetimi ne kadar vergi alıyorsa, İslâm ülkesinde ticaret yapan gayr-i müslimden (harbi) de İslâm devleti o kadar vergi alır
2 Müslümanın ödediği vergi oranı bilinmiyorsa gayr-i müslim tüccardan onda bir (öşür) nisbetinde vergi alınır
3 Bu vergi yılda bir defa alınır
4 Müslüman tüccardan vergi alınmaması hâlinde gayr-i müslim tüccardan da alınmaz
Hz Peygamber (sas) zamanında da çarşı ve pazarda mal satan müslümanlardan alım-satım vergisi alınıyordu Vergi nisbeti onda bir olduğu için buna öşür *, toplayana da âşir * deniliyordu Fakat buna bugünkü anlamda gümrük vergisi denemez Bu, zekât kaps----- giren bir vergidir Müslümanlardan alınan bütün vergilere Hz Peygamber ve ilk iki halife zamanında zekât deniyordu (M Hamidullah, İslâm Müesseselerine Giriş, Terc, İhsan S Sırma, s 153) Tüccarın Medine dışından gelmesi ve normal zekât nisbeti olan kırkta bir değil de, onda bir alınması, bu verginin "gümrük vergisi" olarak adlandırılmasının sebebi olabilir
İslâm Hukukunda, ticaret malları nisâb miktarına ulaştığında zekâta tabidir Bu, kırkta bir nisbetinde ve ana maldan alınan bir vergidir Hz Peygamber zamanında tatbik edilen alım-satım vergisi ise bir kazanç vergisidir Her ikisinin konusu da ticarettir ve şu ayete dayanır: "Ey inananlar kazandıklarınızın ve yerden sizin için çıkardığımız nimetlerin iyilerinden ( için) verin Kendiniz (utandığınızdan ve iğrendiğinizden dolayı) göz yummadan alamayacağınız kötü şeyleri sadaka vermeye kalkmayın Bilin ki ganîdir, hamîddir" (el-Bakara, 2/267) Semüre b Cündeb (ra) şöyle rivayet etmiştir: " Resulu (sas) bize satmak için hazırladığımız mallardan zekât vermemizi emrederdi" (et-Tâc, II, 20)
İslâm hukuk literatürüne bu vergi öşür adıyla geçmiştir Bu, toprak ürünlerinden alınan onda bir (öşür)den farklıdır Çünkü bu, müslümanlardan alındığı için "toprak ürünlerinin zekâtı" diye adlandırılır Halbuki öşür ancak gayr-i müslimlerden alınır Bununla ilgili bir hadiste şöyle denilmektedir: "Yalnız yahudi ve hristiyanlara öşür vardır, müslümanlara öşür yoktur" (et-Tâc, IV, 390)
İslâm ülkesinin sınırları genişleyip müslümanlar dış ülkelerle daha sık ticaret yapmaya başlayınca müslüman ve zımmîler de bu vergi kaps----- alınmıştır Yalnız dış ülkelerle yapılan ticaretten alınan bu vergi oranı müslümanlar için kırkta bir, zımmîler için yirmide birdir Harbîler ise yukarıda belirtildiği gibi, mütekabiliyet esas,na göre ve bazen onda bir oranında vergilendirilir
Gümrük vergisi zamana ve şartlara göre bir İslam devleti için önemli bir gelir kaynağı olabilir Bu konuda ülkenin sosyal ve ekonomik seviyesi; ticaret yaptığı ülkelerle olan ilişkileri gözönünde tutulur Ülkenin ekonomik seviyesi iyi ise ve İslâm toplumunun maslahatı gerektiriyorsa bu vergiden vazgeçilebilir Nitekim Ömer b Abdülaziz (ra) (V 101/720) gümrük vergisini kaldırmış, sebebini de şöyle açıklamıştır: "Gümrük, 'ın yasakladığı "bahs'tır (eksikliktir); çünkü Yüce : "İnsanlara, eşyalarını eksik vermeyin" (Hûd, 11/85) diye buyurmaktadır" Müslümanlar arasında inanç birliği olduğu ve kardeşlik esasları geçerli olduğu için İslâm ülkesinde ticarete sınırlama getirmenin, İslâm'ın ruhuyla bağdaşmayacağı görüşünde olanlar da vardır (Mannan, İslâm Ekonomisi, s 390)
Halit ÜNAL

07-08-2008	#1
Profil Bilgileri D.K.F.Q Özel Üye Üyelik tarihi: Dec 2007 Bulunduğu yer: FrmAcil.Com Mesajlar: 4.977 Üye No: 6683 Tecrübe Puanı: 63 Rep Puanı : 6555 Rep Derecesi Reklam www.dantel-orgu.com	Gümrük Vergisi vGÜMRÜK VERGİSİ Yurtdışından getirilen belli eşyadan sınırlarda alınan vergi Devletin gelir kaynaklarından birisi olan bu vergi, yerli malların yabancı ülke malları karşısında rekabetini sağlar İslâm ... vGÜMRÜK VERGİSİ Yurtdışından getirilen belli eşyadan sınırlarda alınan vergi Devletin gelir kaynaklarından birisi olan bu vergi, yerli malların yabancı ülke malları karşısında rekabetini sağlar İslâm tarihinde ilk uygulamasını Hz Ömer devrinde gördüğümüz gümrük vergisi, İslâm ülkesine giren gayr-i müslim tüccardan alınan bir vergi idi Hz Ömer, başka ülkelere giden müslüman tacirlerin, malları üzerinden alım-satım vergisi ödediklerini Ebû Mûsa el-Eş'arî (v 42/663)'den öğrenmiş ve onun teklifi üzerine bu vergiyi koymuştur (İrfân Mahmud Rânâ, Hz Ömer döneminde Ekonomik Yapı, Terc Ahmet Kot, 113) Kaynakların bildirdiğine göre bu vergi, dârü'l-harb * ile dârü'l-İslâm * arasında yapılan ticarette uygulanan ve yalnız ticarî eşyaya mahsus olan bir vergidir Vergilendirme ve vergi oranı konusunda aşağıdaki durumlar söz konusudur: 1 Yabancı bir ülkede ticaret yapan müslümandan o ülke yönetimi ne kadar vergi alıyorsa, İslâm ülkesinde ticaret yapan gayr-i müslimden (harbi) de İslâm devleti o kadar vergi alır 2 Müslümanın ödediği vergi oranı bilinmiyorsa gayr-i müslim tüccardan onda bir (öşür) nisbetinde vergi alınır 3 Bu vergi yılda bir defa alınır 4 Müslüman tüccardan vergi alınmaması hâlinde gayr-i müslim tüccardan da alınmaz Hz Peygamber (sas) zamanında da çarşı ve pazarda mal satan müslümanlardan alım-satım vergisi alınıyordu Vergi nisbeti onda bir olduğu için buna öşür , toplayana da âşir deniliyordu Fakat buna bugünkü anlamda gümrük vergisi denemez Bu, zekât kaps----- giren bir vergidir Müslümanlardan alınan bütün vergilere Hz Peygamber ve ilk iki halife zamanında zekât deniyordu (M Hamidullah, İslâm Müesseselerine Giriş, Terc, İhsan S Sırma, s 153) Tüccarın Medine dışından gelmesi ve normal zekât nisbeti olan kırkta bir değil de, onda bir alınması, bu verginin "gümrük vergisi" olarak adlandırılmasının sebebi olabilir İslâm Hukukunda, ticaret malları nisâb miktarına ulaştığında zekâta tabidir Bu, kırkta bir nisbetinde ve ana maldan alınan bir vergidir Hz Peygamber zamanında tatbik edilen alım-satım vergisi ise bir kazanç vergisidir Her ikisinin konusu da ticarettir ve şu ayete dayanır: "Ey inananlar kazandıklarınızın ve yerden sizin için çıkardığımız nimetlerin iyilerinden ( için) verin Kendiniz (utandığınızdan ve iğrendiğinizden dolayı) göz yummadan alamayacağınız kötü şeyleri sadaka vermeye kalkmayın Bilin ki ganîdir, hamîddir" (el-Bakara, 2/267) Semüre b Cündeb (ra) şöyle rivayet etmiştir: " Resulu (sas) bize satmak için hazırladığımız mallardan zekât vermemizi emrederdi" (et-Tâc, II, 20) İslâm hukuk literatürüne bu vergi öşür adıyla geçmiştir Bu, toprak ürünlerinden alınan onda bir (öşür)den farklıdır Çünkü bu, müslümanlardan alındığı için "toprak ürünlerinin zekâtı" diye adlandırılır Halbuki öşür ancak gayr-i müslimlerden alınır Bununla ilgili bir hadiste şöyle denilmektedir: "Yalnız yahudi ve hristiyanlara öşür vardır, müslümanlara öşür yoktur" (et-Tâc, IV, 390) İslâm ülkesinin sınırları genişleyip müslümanlar dış ülkelerle daha sık ticaret yapmaya başlayınca müslüman ve zımmîler de bu vergi kaps----- alınmıştır Yalnız dış ülkelerle yapılan ticaretten alınan bu vergi oranı müslümanlar için kırkta bir, zımmîler için yirmide birdir Harbîler ise yukarıda belirtildiği gibi, mütekabiliyet esas,na göre ve bazen onda bir oranında vergilendirilir Gümrük vergisi zamana ve şartlara göre bir İslam devleti için önemli bir gelir kaynağı olabilir Bu konuda ülkenin sosyal ve ekonomik seviyesi; ticaret yaptığı ülkelerle olan ilişkileri gözönünde tutulur Ülkenin ekonomik seviyesi iyi ise ve İslâm toplumunun maslahatı gerektiriyorsa bu vergiden vazgeçilebilir Nitekim Ömer b Abdülaziz (ra) (V 101/720) gümrük vergisini kaldırmış, sebebini de şöyle açıklamıştır: "Gümrük, 'ın yasakladığı "bahs'tır (eksikliktir); çünkü Yüce : "İnsanlara, eşyalarını eksik vermeyin" (Hûd, 11/85) diye buyurmaktadır" Müslümanlar arasında inanç birliği olduğu ve kardeşlik esasları geçerli olduğu için İslâm ülkesinde ticarete sınırlama getirmenin, İslâm'ın ruhuyla bağdaşmayacağı görüşünde olanlar da vardır (Mannan, İslâm Ekonomisi, s 390) Halit ÜNAL

Sponsored Links
Google'a ekle	Yudumla	Mumsema	Derya Gibi	Oya

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Yeni kayıt (gümrük trafik şahadetnameli) araçlardan istenilen belgeler	Uğur Baki	Trafik Bilgisi ( Genel )	0	23-07-2008 20:06
Portekiz'de 'Robin Hood' vergisi	The_NiSsA	Ekonomi Ve Borsa	0	22-07-2008 11:59
Gümrük İşletme Meslek Elemanı	RüzgarGülü	Meslekler	0	27-06-2008 13:54
Veraset ve İntikal vergisi kalkıyor	HaKHaN	Ekonomi Ve Borsa	0	10-03-2008 16:52
Yurtdişi Gelir Vergisi iadeleri	Börtecine	Yurtdışında Yaşam ve Eğitim	0	02-03-2008 21:11

Frmacil

Gümrük Vergisi