Frmacil

Soru
HzMusa tur daginda mi Allah'i görmek istedigini söyledi? 143 Musa tayin ettigimiz vakitte (Tûr'a) gelip de Rabbi onunla konusunca ”Rabbim! Bana (kendini) göster; seni göreyim!” dedi (Rabbi): ”Sen beni asla göremezsin Fakat su daga bak, eger o yerinde durabilirse sen de beni göreceksin!” buyurdu Rabbi o daga tecelli edince onu paramparça etti, Musa da baygin düstü Ayilinca dedi ki: Seni noksan sifatlardan tenzih ederim, sana tevbe ettim Ben inananlarin ilkiyim Bu ayeti açiklarmisiniz?


Araf Suresi, 143- Ne zaman ki, Musa, mikatimiza geldi, Rabbi ona kelâmiyla ihsanda bulundu "Ey Rabbim, göster bana kendini de bakayim sana" dedi Rabbi ona buyurdu ki; "Beni katiyyen göremezsin ve lâkin daga bak, eger o yerinde durabilirse, sonra sen de beni göreceksin" Daha sonra Rabbi daga tecelli edince onu yerle bir ediverdi, Musa da baygin düstü Ayilip kendine gelince, "Sen sübhansin", "tevbe ettim, sana döndüm ve ben inananlarin ilkiyim," dedi

143- Vakta ki Musa, kardesini yerine halef birakip mîkatimiza, tayin ettigimiz özel vakitte geldi ve Rabb'i kelâmiyle onu muradina erdirdi Meleklere olan kelâmi gibi aracisiz fakat perde arkasindan ona söz söyledi "onu, özel konusmak için yaklastirdik" (Meryem, 19/52) ilâhî sözü delalet eder ki bu kelâm "mecvâ" idi Musa aleyhisselam ilâhî kelâmi her cihetten isitiyordu, diye bir rivayet vardir Bu da gösterir ki, Allah'in kelâmini isitmek, mahlukatin kelâmini isitmek gibi degildir Rabb'i onu, dogrudan dogruya fakat perde arkasindan kelâmiyle mutlu edip, kelîm kilinca, Allah kelâminin sevk ve nesesiyle Musa'da Allah'i görme arzusu uyandi ve galeyana geldi de Ey Rabbim, bana göster kendini, bakip göreyim seni dedi Yani perdeyi kaldir, bana bizzat tecelli et de didarini görmeyi nasibeyle diye yalvardi Rabbi ona dedi ki, beni katiyyen göremeyeceksin, velâkin daga bak, "eger yerinde durabilirse sen de beni göreceksin Bunun üzerine Rabbi, daga tecelli edince, ki bu bir izafi tecellidir yani, zatindaki bütün azamet ve kudret-i mutlakasi ile degil, azamet ve kudretinden bir lemha zuhur, emir ve iradesinden bir parçasinin daga çarpmasiyla onu hurdahas eyledi, unufak yapip yerle bir etti Hamze, Kisaî, Halef-i Âsir kirâetlerinde okunduguna göre, "dümdüz ediverdi", yani, dag gidip, yeri dümdüz oluverdi, hörgüçsüz bir deve gibi oluverdi

"Dekk": Esasen "dakk" gibi bir seyi ezip unufak etmek mânâsina masdar olup bunun ismi mefûlü olan "medkuk" mânâsina da gelir ki, burada mânâ böyledir ise hörgüçsüz deve veya gibi tepe ve sirt demektir Birinci mânâya göre dag hiç kalmamis, ikincisine göre de küçük bir sirt, küçücük bir tepe haline gelmis demek olur Meshur olan kavle göre bu dag Tûr-i sîna idi, fakat diger bir dag oldugu da nakledilmistir Bunun "Zebiyr" dagi veya Medyen'deki "Erriyn" dagi veya büsbütün yok olup gitmis olan bir baska dag oldugu da söylenmistir ki, Hz Musa'nin üzerinde bulundugu dag degil, karsidan baktigi bir dag demek olur

Hasili Rabb'inin tecellisine dag dayanamadi "dekk" yahut "dekkâ" oldu, Musa da siddetle baygin düstü Söz konusu bu tecelli ile iki olay meydana geldi: Biri dagin parçalanip ufalanmasi, digeri de Musa'nin bayilip yere düsmesi Demek ki Musa, dag dolayisiyla olan bir izafi tecelliye bile dayanamayip bayildi, tam ve mutlak bir zatî tecelli olsaydi, bütün dünya ve muhtemelen bütün kâinat bir anda yok olacakti Iste "Sen beni katiyyen göremeyeceksin" buyurulmasinin esas hikmeti de bu idi Yoksa haddizatinda Allah tecelliden kaçinmis ve lutufta cimrilik etmis degildir, hâsâ, O'nda buhul ve cimrilik yoktur, mesele tecelliye tahammüldedir Bu fenâ âleminde O'nu görmeye tahammül olunamaz O halde bu ilâhî kelâmdan, ölüm ve fenâ âleminin sona erdigi bekâ âleminde, yani ahirette dahi Allah'i görmenin mümkün olmadigini anlamaya kalkismak dogru degildir

Ne zaman ki, Musa ayildi, Seni tenzih ederim, Sen sübhansin Ey Rabbim, dedi Fani gözlerle görünmekten gerçekten de münezzehsin Sana tevbe ettim, çünkü iznine uygun olmayan bir dilekte bulundum, ve ben müminlerin evveliyim, inananlarin ilkiyim Bu dünyada "Sen beni göremezsin" tecellisine ilk iman eden benim

KURAN'I KERIM TEFSIRI (ELMALILI MUHAMMED HAMDI YAZIR)

Selam ve dua ile