Frmacil

YENİ DOĞAN SARILIĞI



Yeni doğan sarılığı nedir?
Yeni doğanda sarılık, en sık karşılaşılan sorunlardan biridir Ilk hafta içinde zamanında doğmuş bebeklerin % 50 sinde, erken doğan bebeklerin %85 inde sarılık ortaya çıkar Yeni doğanda sarılığın nedeni bebeğin kanında bilirübin denen bir maddenin fazlalaşmasıdır

Bebek kanındaki bilüribin nereden gelir?
Kanda yaşam süresini dolduran alyuvarlar parçalanır, ortaya bazı maddeler çıkar Bunların başında bilüribin vardır Bu madde karaciğerde bir takım işlemlerden geçtikten sonra safra aracılığı ile bağırsaklara geçer ve dışkı ile atılır Böylece kanda bilüribin düzeyleri değişmez Yeni doğanda bilüribin düzeyleri 2-4 mg/dl kadardır Bilüribin düzeyi 5mg /dl yi aştığında sarılık fark edilir hale gelir ve ilk olarak göz akları sararır Kan bilüribin düzeyleri ile sarılığın vücuttaki dağılımı arasında iyi bir uyum vardır Bilüribin 5-8m/dl olduğunda sarılık baş ve boyundadır, 8-10mg/dl de gövdenin üst kısmında, 10-13 mg/dl de gövdenin alt kısımlarında, 13-16 mg/dl de kol ve bacaklarda izlenir El ve ayaklara kadar inmiş sarılıkta bilirübinin 20 mg /dl civarında olduğu düşünülür Ancak bu değerlendirme klinik deneyim gerektirir ve yanılmalara neden olabilir Bu nedenle şüpheli her durumda laboratuarda kanda bilüribin ölçtürmek en uygunudur


Fizyolojik sarılık nedir?
Yeni doğan bebeklerin bir çoğunda bilüribin düzeyleri yükselir Bu geçici yükselmeye fizyolojik sarılık denir Yeni doğanın alyuvar hücreleri daha kısa ömürlüdür Karaciğerde işlemden geçirilecek bilüribin yükü fazladır Yeni doğanın karaciğeri de henüz bu bilüribini işleyecek durumda değildir Böylece fizyolojik sarılık meydana gelir Erken doğan bebeklerde sarılık daha sık ve şiddetli görülür Fizyolojik sarılık genellikle doğumdan sonraki 2-3 günlerde ortaya çıkar ve 7-10 günde kaybolur Erken doğan bebeklerde sarılığın ortaya çıkması daha geç olurken kaybolması da geç olur Kaybolma en son göz aklarında olur Fizyolojik Sarılıkta bilüribin düzeyleri zamanında doğanlarda 12mg/dlyi, erken doğanlarda 15mg/dl yi geçmez

Fizyolojik olmayan (tehlikeli) sarılıklar
En başta kan uyuşmazlığına bağlı sarılıklar görülür Kan hücrelerinin bazı yapısal bozuklukları da sarılığa neden olabilir Yeni doğan sarılığı tedavisi mümkün olan bir hastalıktır Ancak çok fazla artmış bilüribin beyine geçerek kalıcı harabiyet yaptığından hekim tarafından dikkatle izlenmesi gereklidir

Sarılığın tedavisi
Sarılığın tedavisi bilüribin yüksekliğine yol açan sebebi ortadan kaldırmaya ve beyin harabiyetini önlemeye yöneliktir Bilüribin düzeylerini belirlenen düzeylerin altında tutmak için öncelikle bebeğin yeterli sıvı ve kalori almasını sağlamak gerekir

En sık fototerapi denen ışık tedavisi uygulanır Bu tedavi ile bilüribin, ışık etkisi ile vücuttan kolay atılabilen, suda erir hale getirilir Zamanında doğan bir bebekte fototerapi bilüribin düzeyi 15mg/dl yi aştığında uygulanır

Tedavide son basamak kan değişimidir Kan değişimi genellikle kan düzeyi 20mg/dl yi aştığında uygulanırsa da, kan değişimi için konulan sınırlar bebeğin doğum haftasına, doğum kilosuna, sarılığın nedenine ve bebekte mevcut ilave hastalıkların varlığına bağlı olarak değişmektedir