Frmacil

Hareket halinde olması nedeniyle her yörünge üzerindeki elektronlar belirli bir enerjiye sahiptirEğer herhangi bir yolla elektronlara, sahip olduğu enerjinin üzerinde bir enerji uygulanırsa, ara yörüngedeki elektron bir üst yörüngeye geçerValans elektrona uygulanan enerji ile de elektron atomu terk ederYukarıda belirtildiği gibi valans elektronun serbest hale geçmesi, o maddenin iletkenlik kazanması demektir
Valans elektronlara enerji veren etkenler:

1. Elektriksel etki
2. Isı etkisi
3. Işık etkisi
4. Elektronlar kanalıyla yapılan bombardıman etkisi
5. Manyetik etki

Ancak, valans elektronları serbest hale geçirecek enerji seviyeleri madde yapısına göre şöyle değişmektedir:

• İletkenler için düşük seviyeli bir enerji yeterlidir
• Yarı iletkenlerde oldukça fazla enerji gereklidir
• Yalıtkanlar için çok büyük enerji verilmelidir

Bant Yapıları

Maddelerin iletkenlik dereceleri, en iyi şekilde, aşağıda açıklandığı gibi, bant enerjileri ile tanımlanır
Valans bandı enerji seviyesi:
Şekil 1 'de görüldüğü gibi her maddenin, valans elektronlarının belirli bir enerji seviyesi vardır Buna valans bandı enerjisi denmektedir
İletkenlik bandı enerji seviyesi:
Valans elektronu atomdan ayırabilmek için verilmesi gereken bir enerji vardır Bu enerji, iletkenlik bandı enerjisi olarak tanımlanır
İletkenlerde iletim için verilmesi gereken enerji:
İletkenlerin, Şekil 1(a) 'da görüldüğü gibi, valans bandı enerji seviyesi ile iletkenlik bandı enerji seviyesi bitişiktir Bu nedenle verilen küçük bir enerjiyle, pek çok valans elektron serbest hale geçer
Yarı iletkenlerde iletim için verilmesi gereken enerji:
Yarı iletkenlerin valans bandı ile iletkenlik bandı arasında Şekil 1(b) 'de görüldüğü gibi belirli bir boşluk bandı bulunmaktadır Yarı iletkeni, iletken hale geçirebilmek için valans elektronlarına, boşluk bandınınki kadar ek enerji vermek gerekir
Yalıtkanlarda iletim için verilmesi gereken enerji:
Yalıtkanlarda ise, Şekil1(c) 'de görüldüğü gibi oldukça geniş bir boşluk bandı bulunmaktadır Yani elektronları, valans bandından iletkenlik bandına geçirebilmek için oldukça büyük bir enerji verilmesi gerekmektedir

Şekil - 1 İletkenlik derecesine göre değişen bant enerjileri
(a) İletken, (b) Yarı iletken, (c) Yalıtkan