Frmacil

**DereeN** · 04-05-2008

Temel kanunlardan bizi ilgilendirenler şunlardır:

1 Ohm kanunu
2 Joule kanunu
3 Kirchhoff kanunu
4 Norton teoremi
5 Thevenin teoremi

OHM KANUNU
Bir elektrik devresinde; akım, voltaj ve direnç arasında bir bağlantı mevcuttur Bu bağlantıyı veren kanuna Ohm kanunu adı verilir 1827 yılında Georg Simon Ohm şu tanımı yapmıştır: "Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir"
R = V / I şeklinde ifade edilir Burada R dirençtir Bu direnç rezistans veya empedans olabilir V volttur İ de akım yani Amperdir
Su dolu bir depo olsun, bunun dibine 5 mm çapında bir delik açalım, bir de 10 mm çapında bir delik açalım Büyük delikten daha çok suyun aktığını yani bu deliğin suyu daha az engellediğini görürüz Burada deliğin engellemesi dirence, akan suyun miktarı akıma, depodaki suyun yüksekliği voltaja karşılık gelir Elektrik devrelerinde de, bir gerilimin karşısına bir direnç koyarsanız, direncin müsaade ettiği kadar elektron geçebilir, yani akım akabilir, geçemeyen itişip duran bir kısım elektron ise, ısı enerjisine dönüşür ve sıcaklık olarak karşımıza çıkar Direnç birimi "Ohm"dur bu değer ne kadar büyük ise o kadar çok direnç var anlamına gelir

JOULE KANUNU
James Prescott Joule 1818 ile 1889 yılları arasında yaşamış bir İngiliz Fizikçidir Esasen Isı enerjisi ile Mekanik enerjinin eşdeğer olduğunu göstermiştir ve "Joule" adı enerji birimine verilmiştir Bizi ilgilendiren Joule Kanunu şöyledir: "Bir iletkenden bir saniyede geçen elektriğin verdiği ısı: iletkenin direnci ile, geçen akımın karesinin çarpımına eşittir"
W = R x I2 dır

Esasen formül kalori olarak şu şekildedir:
Kalori = 02388 x R x İ x İ x t saniye
Bir kalori 41868 Joule eşittir
O halde Joule = R x İ x İ x t saniye olur
Güç birimi olan Watt, İskoç mühendis James Watt'tan isim almıştır
Watt = Joule / saniyedir
O halde; yukarıdaki formül ortaya çıkar W = R x İ2 olur Ohm kanununda ki R = V / İ eşitliğini burada yerine koyarsak, bir formülümüz daha olur: W = V x İ

KİRCHHOFF KANUNLARI
Gustav Robert Kirchhoff (1824 - 1887) bir Alman fizikçidir Bizi ilgilendiren iki kanunu vardır
Bunlar birinci kanun veya düğüm noktası kanunu ile ikinci kanun veya kapalı devre kanunudur

Düğüm Noktası Kanunu
Bir düğüm noktasına gelen akımların toplamı ile bu düğüm noktasından giden akımların cebirsel toplamı eşittir 1, 4, 5 nolu akımlar giden, 2 ve 3 nolu akımlar gelen olduğuna göre; İ 1 +İ 4 + İ 5 = İ 2 + İ 3 olur
Şekilde görüldüğü gibi, gelen İ akımı giden İR1+İR2+İR3 akımları toplamına eşittir Burada: R1 =10 ohm R2 = 20 Ohm ve R3 = 20 Ohm olsun, devre gerilimini de 50 V kabul edelim Devreye gelen İ akımı 10 amper olur ve bu 10 amper lik akım, dirençler üzerinden şu şekilde geçer İ = V / R olduğundan : İR1 = 5 A İR2 ve İR3 = 25 A dır Böylece dirençler üzerinden giden akımların toplamı da 10 A olur ve gelen ile giden akımların toplamı aynı kalır

Kapalı Devre Kanunu
Kapalı bir elektrik devresinde bulunan gerilim kaynakları toplamı ile bu devredeki dirençler üzerinde düşen gerilimlerin toplamları eşittir
Devrede 20 ve 10 V'luk iki gerilim kaynağı mevcut olsun ve ters yönde bağlı olsunlarGerilim kaynaklarının toplamı 20 - 10 = 10 volt eder R1 2 , R2 3 , R3 de 5 Ohm ise, her bir direncin uçlarında düşen gerilim nedir ?
Toplam direnç 10 Ohm olduğu için devreden 1 Amper akım geçer, her dirençten bu akım geçtiği için; V = İ x R den V1 = 1x2 volt V2 = 1x3 volt V3 = 1x5 volt Olur, böylece toplam voltaj düşümleri de 10 V'a eşit demektir

THEVENİN TEOREMİ
Leon Thevenin (1857 - 1926) bir Fransız fizikçisidir 1883'de adı ile anılan teoremi ortaya atmıştır
Buna göre: "Doğrusal direnç ve kaynaklardan oluşan bir devre, herhangi iki noktasına göre bir gerilim kaynağı ve ona seri bağlı bir direnç haline dönüştürülebilir" Elde edilen devreye "Thevenin"in eşdeğer devresi denir Bu teoremin bize ne faydası vardır? Faydası şudur: Devrenin herhangi bir kolundan geçen akımı, diğer kollardan geçen akımı hesaplamadan bulabiliriz
Örnek: Aşağıdaki gibi bir devremiz olsun Devre no 1 R2 ve R3 3 Ohm R1 ve R4 2 Ohm olsunV1 gerilim kaynağı 120 Volt , V2 gerilim kaynağı zıt yönde 80 V olsun Rx direnci 175 Ohm ise bu dirençten ne kadar akım geçer? Bu devreyi "Thevenin" kuralına göre bir gerilim kaynağı ve buna seri bağlı bir Ro direnci haline getirebilirizBunun için Rx direncinin uçlarındaki gerilimi ve bu gerilime seri direnci bulmamız gerekir
Thevenin'in Eşdeğeri Devre no 1 de Rx direnci yokken Rx direnci uçlarındaki gerilim Vo gerilimidir V1 - V2 = 120 - 80 = 40 volt kaynak gerilimi R1, R2, R3, R4 dirençleri üzerinden akarOhm kanununa göre V = I x R olduğu için, 40 V = 10 Ohm x İ amper olur buradan İ = 4 amper bulunur R3 ve R1 dirençlerinde aynı formülden: V = 4 x (3+2) = 20 volt düşer ve 120 - 20 = 100 Volt gerilim Rx uçlarında kalır Bu Eşdeğer devrenin Vo voltajıdır Rx uçlarından görülen eşdeğer Ro direnci ise iki paralel bağlı (3+2) Ohmluk dirence eştir Ro = 25 Ohm olur Eşdeğer devrede Vo = 100 Volt Ro = 25 Ohm ve üzerinden geçen akımı bilmek istediğimiz Rx direnci ise 175 Ohm olduğu için; V = İ x R den 100 = İ x ( 175 + 25) İ = 100/20 =5 amper olur

Özetle:Thevenin eşdeğer devresini bulmak için
1 Gerilim kaynakları kısa devre sayılır,istenen noktayı gören direnç eşdeğer dirençtir
2 Devre akımı hesaplanır ve bu akıma göre Rx uçlarındaki voltaj bulunur Bu eşdeğer kaynak gerilimidir

NORTON TEOREMİ
"Doğrusal bir devre, herhangi iki noktasına göre, bir akım kaynağı ve buna paralel bir direnç haline getirilebilir" Bunun için;
1Herhangi iki nokta uçları kısa devre iken geçen akım kaynak akımıdır
2 Gerilim kaynağı kısa devre iken, iki nokta arası direnç eşdeğer dirençtir
Daha önce incelediğimiz devreyi ele alalım ve Norton eşdeğerini elde edelim Gerilim kaynaklarını kısa devre ederek Thevenin teoremine benzer olarak
A B noktasını gören eşdeğer direnci bulalım V1 ve V2 kaynakları kısa devre edilirse AB noktasını gören birbirine paralel iki adet 5 Ohm luk direnç olur ( 3 Ohm +2 Ohm) Bunların toplam değeri de 25 Ohm dur Eşdeğer Ro direnci = 25 ohm olur AB noktaları kısa devre edildiğinde AB den akan İk akımı: İ = V / R kullanılarak İk = İ1+İ2 İ1 = 120/5 = 24 Amper İ2 = 80/5 = 16 Amper İk = 24¤¤¤¤ = 40 Amper olur Ao eşdeğer Akım kaynağı 40 Amper,Ro eşdeğer direnç 25 Ohm dur
O Halde AB noktasında Rx den geçen akım:yani İ Rx İ Rx = 40 x { Ro / Ro +R } olur İ Rx = 40 x { 25/ 175+25 } İ Rx = 40 x { 25 / 20 } İ Rx = 5 Amper olur

04-05-2008	#1
Profil Bilgileri DereeN Süper Moderator Üyelik tarihi: Nov 2007 Bulunduğu yer: Kbh Mesajlar: 8.609 Üye No: 580 Tecrübe Puanı: 103 Rep Puanı : 8094 Rep Derecesi Reklam www.dantel-orgu.com	Temel Elektronik Kanunları Temel kanunlardan bizi ilgilendirenler şunlardır: 1 Ohm kanunu 2 Joule kanunu 3 Kirchhoff kanunu 4 Norton teoremi 5 Thevenin teoremi OHM KANUNU Bir elektrik devresinde; ... Temel kanunlardan bizi ilgilendirenler şunlardır: 1 Ohm kanunu 2 Joule kanunu 3 Kirchhoff kanunu 4 Norton teoremi 5 Thevenin teoremi OHM KANUNU Bir elektrik devresinde; akım, voltaj ve direnç arasında bir bağlantı mevcuttur Bu bağlantıyı veren kanuna Ohm kanunu adı verilir 1827 yılında Georg Simon Ohm şu tanımı yapmıştır: "Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir" R = V / I şeklinde ifade edilir Burada R dirençtir Bu direnç rezistans veya empedans olabilir V volttur İ de akım yani Amperdir Su dolu bir depo olsun, bunun dibine 5 mm çapında bir delik açalım, bir de 10 mm çapında bir delik açalım Büyük delikten daha çok suyun aktığını yani bu deliğin suyu daha az engellediğini görürüz Burada deliğin engellemesi dirence, akan suyun miktarı akıma, depodaki suyun yüksekliği voltaja karşılık gelir Elektrik devrelerinde de, bir gerilimin karşısına bir direnç koyarsanız, direncin müsaade ettiği kadar elektron geçebilir, yani akım akabilir, geçemeyen itişip duran bir kısım elektron ise, ısı enerjisine dönüşür ve sıcaklık olarak karşımıza çıkar Direnç birimi "Ohm"dur bu değer ne kadar büyük ise o kadar çok direnç var anlamına gelir JOULE KANUNU James Prescott Joule 1818 ile 1889 yılları arasında yaşamış bir İngiliz Fizikçidir Esasen Isı enerjisi ile Mekanik enerjinin eşdeğer olduğunu göstermiştir ve "Joule" adı enerji birimine verilmiştir Bizi ilgilendiren Joule Kanunu şöyledir: "Bir iletkenden bir saniyede geçen elektriğin verdiği ısı: iletkenin direnci ile, geçen akımın karesinin çarpımına eşittir" W = R x I2 dır Esasen formül kalori olarak şu şekildedir: Kalori = 02388 x R x İ x İ x t saniye Bir kalori 41868 Joule eşittir O halde Joule = R x İ x İ x t saniye olur Güç birimi olan Watt, İskoç mühendis James Watt'tan isim almıştır Watt = Joule / saniyedir O halde; yukarıdaki formül ortaya çıkar W = R x İ2 olur Ohm kanununda ki R = V / İ eşitliğini burada yerine koyarsak, bir formülümüz daha olur: W = V x İ KİRCHHOFF KANUNLARI Gustav Robert Kirchhoff (1824 - 1887) bir Alman fizikçidir Bizi ilgilendiren iki kanunu vardır Bunlar birinci kanun veya düğüm noktası kanunu ile ikinci kanun veya kapalı devre kanunudur Düğüm Noktası Kanunu Bir düğüm noktasına gelen akımların toplamı ile bu düğüm noktasından giden akımların cebirsel toplamı eşittir 1, 4, 5 nolu akımlar giden, 2 ve 3 nolu akımlar gelen olduğuna göre; İ 1 +İ 4 + İ 5 = İ 2 + İ 3 olur Şekilde görüldüğü gibi, gelen İ akımı giden İR1+İR2+İR3 akımları toplamına eşittir Burada: R1 =10 ohm R2 = 20 Ohm ve R3 = 20 Ohm olsun, devre gerilimini de 50 V kabul edelim Devreye gelen İ akımı 10 amper olur ve bu 10 amper lik akım, dirençler üzerinden şu şekilde geçer İ = V / R olduğundan : İR1 = 5 A İR2 ve İR3 = 25 A dır Böylece dirençler üzerinden giden akımların toplamı da 10 A olur ve gelen ile giden akımların toplamı aynı kalır Kapalı Devre Kanunu Kapalı bir elektrik devresinde bulunan gerilim kaynakları toplamı ile bu devredeki dirençler üzerinde düşen gerilimlerin toplamları eşittir Devrede 20 ve 10 V'luk iki gerilim kaynağı mevcut olsun ve ters yönde bağlı olsunlarGerilim kaynaklarının toplamı 20 - 10 = 10 volt eder R1 2 , R2 3 , R3 de 5 Ohm ise, her bir direncin uçlarında düşen gerilim nedir ? Toplam direnç 10 Ohm olduğu için devreden 1 Amper akım geçer, her dirençten bu akım geçtiği için; V = İ x R den V1 = 1x2 volt V2 = 1x3 volt V3 = 1x5 volt Olur, böylece toplam voltaj düşümleri de 10 V'a eşit demektir THEVENİN TEOREMİ Leon Thevenin (1857 - 1926) bir Fransız fizikçisidir 1883'de adı ile anılan teoremi ortaya atmıştır Buna göre: "Doğrusal direnç ve kaynaklardan oluşan bir devre, herhangi iki noktasına göre bir gerilim kaynağı ve ona seri bağlı bir direnç haline dönüştürülebilir" Elde edilen devreye "Thevenin"in eşdeğer devresi denir Bu teoremin bize ne faydası vardır? Faydası şudur: Devrenin herhangi bir kolundan geçen akımı, diğer kollardan geçen akımı hesaplamadan bulabiliriz Örnek: Aşağıdaki gibi bir devremiz olsun Devre no 1 R2 ve R3 3 Ohm R1 ve R4 2 Ohm olsunV1 gerilim kaynağı 120 Volt , V2 gerilim kaynağı zıt yönde 80 V olsun Rx direnci 175 Ohm ise bu dirençten ne kadar akım geçer? Bu devreyi "Thevenin" kuralına göre bir gerilim kaynağı ve buna seri bağlı bir Ro direnci haline getirebilirizBunun için Rx direncinin uçlarındaki gerilimi ve bu gerilime seri direnci bulmamız gerekir Thevenin'in Eşdeğeri Devre no 1 de Rx direnci yokken Rx direnci uçlarındaki gerilim Vo gerilimidir V1 - V2 = 120 - 80 = 40 volt kaynak gerilimi R1, R2, R3, R4 dirençleri üzerinden akarOhm kanununa göre V = I x R olduğu için, 40 V = 10 Ohm x İ amper olur buradan İ = 4 amper bulunur R3 ve R1 dirençlerinde aynı formülden: V = 4 x (3+2) = 20 volt düşer ve 120 - 20 = 100 Volt gerilim Rx uçlarında kalır Bu Eşdeğer devrenin Vo voltajıdır Rx uçlarından görülen eşdeğer Ro direnci ise iki paralel bağlı (3+2) Ohmluk dirence eştir Ro = 25 Ohm olur Eşdeğer devrede Vo = 100 Volt Ro = 25 Ohm ve üzerinden geçen akımı bilmek istediğimiz Rx direnci ise 175 Ohm olduğu için; V = İ x R den 100 = İ x ( 175 + 25) İ = 100/20 =5 amper olur Özetle:Thevenin eşdeğer devresini bulmak için 1 Gerilim kaynakları kısa devre sayılır,istenen noktayı gören direnç eşdeğer dirençtir 2 Devre akımı hesaplanır ve bu akıma göre Rx uçlarındaki voltaj bulunur Bu eşdeğer kaynak gerilimidir NORTON TEOREMİ "Doğrusal bir devre, herhangi iki noktasına göre, bir akım kaynağı ve buna paralel bir direnç haline getirilebilir" Bunun için; 1Herhangi iki nokta uçları kısa devre iken geçen akım kaynak akımıdır 2 Gerilim kaynağı kısa devre iken, iki nokta arası direnç eşdeğer dirençtir Daha önce incelediğimiz devreyi ele alalım ve Norton eşdeğerini elde edelim Gerilim kaynaklarını kısa devre ederek Thevenin teoremine benzer olarak A B noktasını gören eşdeğer direnci bulalım V1 ve V2 kaynakları kısa devre edilirse AB noktasını gören birbirine paralel iki adet 5 Ohm luk direnç olur ( 3 Ohm +2 Ohm) Bunların toplam değeri de 25 Ohm dur Eşdeğer Ro direnci = 25 ohm olur AB noktaları kısa devre edildiğinde AB den akan İk akımı: İ = V / R kullanılarak İk = İ1+İ2 İ1 = 120/5 = 24 Amper İ2 = 80/5 = 16 Amper İk = 24¤¤¤¤ = 40 Amper olur Ao eşdeğer Akım kaynağı 40 Amper,Ro eşdeğer direnç 25 Ohm dur O Halde AB noktasında Rx den geçen akım:yani İ Rx İ Rx = 40 x { Ro / Ro +R } olur İ Rx = 40 x { 25/ 175+25 } İ Rx = 40 x { 25 / 20 } İ Rx = 5 Amper olur Nick Ara

Sponsored Links
	Yudumla	Mumsema	Derya Gibi	Oya

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Temel Elektronik Kitabı	Sagopa	Elektronik Projeler	6	01-12-2008 01:13
Elektronik Arşivi (Endüstriyel elektronik devre uygulamaları)	DereeN	Elektronik Projeler	1	30-10-2008 21:01
Elektronik Hakkında Temel Bilgiler	DereeN	Elektronik Genel Bilgi	7	04-06-2008 17:09
Temel Bilgiler Elektronik	MAJİX	Elektronik Genel Bilgi	0	01-04-2008 22:12
Temel Elektronik Dersleri	Gölge	Elektronik Projeler	0	28-01-2008 17:45

Frmacil

Temel Elektronik Kanunları